Valetta: Malta’nın Başkenti

Malta’nın büyüleyici başkenti Valetta, zengin tarihi, kültürel gelenekleri ve pitoresk manzaralarıyla gezginleri cezbetmektedir. Valetta’yı keşfetmek, her arnavut kaldırımının anlatacak bir hikayesi olduğu zaman içinde bir yolculuğa çıkmaya benzer. Bu kapsamlı rehberde Valetta’yı Akdeniz’in kalbinde bir mücevher haline getiren mutlaka görülmesi gereken yerleri, canlı gelenekleri, tarihi hazineleri ve mutlaka yapılması gereken aktiviteleri inceliyoruz.

Valetta’ya Kısa Bir Bakış: Valetta’yı Benzersiz Kılan Nedir?

Avrupa Birliği’nin en küçük başkenti olan Valetta, tarihin ve kültürün küçük bir dünyada birleştiği yerdir. 16. yüzyılda St. John Şövalyeleri tarafından inşa edilen şehir, mimari harikalara ve UNESCO Dünya Mirası statüsüne sahip. Adanın orta kısmındaki stratejik konumu, onu keşif için mükemmel bir merkez haline getiriyor. Valetta sadece tarihi önemiyle değil aynı zamanda canlı kültürel ortamıyla da öne çıkıyor. Şehir, antik ile moderni kusursuz bir şekilde harmanlıyor ve ziyaretçilere asırlık katedralleri modern çağda sunuyor.

Valetta’nın Tarihi

Tarihte çok önemli bir an olan Büyük Malta Kuşatması, 1565’te gerçekleşmiştir ve Malta halkının zorlu Osmanlı İmparatorluğu’na karşı savunması Malta’nın kaderini şekillendirdi. Çoğu tarih kitabında farklı tarihlerden dolayı yer almayan bir bilgiyi paylaşarak başlayalım Valetta’nın tarihine;

Osmanlı Yayılımı

16. yüzyıl, Osmanlı İmparatorluğu’nun yükselme dönemine tanık oldu. Akdeniz ve Ege’de büyük bir güce sahip olan Osmanlı ordusu bu yüzyılda genişlemeye ve büyümeye devam etti. 1309 yılından beri adada hüküm süren Hospitalier Şövalyeleri, 1444 deki Mısır Sultanı ataklarına ve II. Mehmed’in 1480’deki ataklarına karşı koyup ayakta kaldılar. Son olarak Rodos Kanuni Sultan Süleyman’ın 29 Aralık 1522’deki saldırılarına karşı şövalyeler savaşı kaybetti ve kalan birkaç şövalyeye Sicilya Krallığı’nda istirahat etmelerine izin verildi. Şövalyeler daha sonra onların operasyon merkezi Malta‘ya hareket edeceklerdi.

Aziz John Şövalyeleri

Rodos’tan ayrılıp, önce Sicilya’ya daha sonrada Malta’ya geçen şövalyeler burada St. John Şövalyeleri oalrak anılmaya başladı. St. John Şövalyeleri, genişleyen ve büyüyen Osmanlı tehdidine karşı bir siper görevi görüyordu. Avrupa’nın dört bir yanından gelen deneyimli savaşçılardan oluşan bu grup, Büyük Üstat Jean de Valette tarafından yönetiliyordu.

Osmanlı Saldırısı

Mayıs 1565’te Sadrazam Sokollu Mehmed Paşa komutasındaki Osmanlı kuvvetleri, müthiş bir filo ve onbinlerce kişilik bir orduyla Malta’ya çıktı. Karşılarında ise Hospitalier Şövalyelerinin devamı olan St. John Şövalyeleri Malta’yı savunuyordu. Malta, o yüzyılda Akdeniz’in kalbinde stratejik bir konuma sahip olan Malta, önemli ticaret yollarının kontrolü için yarışan hem Hıristiyan hem de İslami güçler için bir odak noktası haline geldi.

18 Mayıs 1565 Cuma günü şafak vakti, Osmanlı filosu Malta’ya ulaştı. Malta Kuşatması, 11 Eylül 1565’e kadar devam etti. 11 Eylül’de Kızılahmedli Mustafa Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu kuşatmayı kaldırmaya karar verdi. Malta Kuşatmasının kaldırılmasındaki asıl sebepler bu zamana kadar yapılan saldırılardan bir sonuç elde edilememesi, hastalıktan ve kıtlıktan yıpranan ordu, kış mevsiminin yaklaşması ve Sicliya’dan beklenen askeri yardımın geldiğine inanılmasıydı.

Valetta’nın Doğuşu: Stratejik Bir Ustalık

1565 Great Siege of Malta – Büyük Kuşatma

Tarih kayıtlarında 1565 yılı Valetta için çok önemli bir an olarak duruyor. Büyük Kuşatma, ünlü askeri mimar Francesco Laparelli tarafından tasarlanan stratejik bir kale olarak çatışmanın küllerinden ortaya çıkan Valetta’nın doğuşuna işaret ediyordu. Osmanlı İmparatorluğu’na karşı zorlu bir kale olarak konumlanan Valetta’nın başlangıcı, St. John Şövalyelerine dayanır. Büyük Kuşatmanın hemen ardından, bu bölgede bir şehir kurulmasına karar verilir ve şehre Grand Master’ın isminin verilmesine karar verilir.

1565 Great Siege Of Malta – Büyük Kuşatma

Bugünkü Valetta

Valetta Avrupa Kültür Başkenti 2018

Avrupa’nın Kültür Başkenti

Valetta, Malta’nın başkenti olarak 2018 yılında Avrupa Kültür Başkenti (European Cultural Capital of Europe 2018 –link) olarak tescillendi. Bu özel unvan, bir şehrin kültürel zenginliklerini ve çeşitliliğini vurgulamak için Avrupa Birliği tarafından verilmektedir. Valetta’nın 2018’deki bu prestijli unvanı alması, şehrin zengin tarihine dayalı kültürel mirası ve canlı etkinlikleriyle bağlantılıdır.

Bu şehrin canlı kültürel ortamını ve zengin tarihi mirasını küresel sahneye çıkarttı. Şehrin arnavut kaldırımlı ve büyüleyici kafelerle dolu sokakları, şehrin modern rönesansına bir bakış sunarken aynı zamanda da geçmişine saygı duruşunda bulunuyor.

Mimari İhtişam: Valetta’nın Rönesansı

St. John’s Co-Cathedral

Valetta’nın mimari hüneri Barok dönemde doruğa ulaştı ve şehir manzarasında silinmez izler bıraktı. Gerolamo Cassar tarafından tasarlanan Barok bir başyapıt olan St. John’s Ortak Katedrali, Valetta’nın sanatsal ihtişamının bir kanıtı olarak duruyor. Ünlü sanatçıların karmaşık oymaları ve başyapıtlarıyla süslenmiş süslü iç mekanları, şehrin sanatsal mükemmelliğe olan bağlılığını yansıtıyor.

Katedral, Caravaggio’nun “The Beheading of Saint John the Baptist” ve “Saint Jerome Writing” adlı iki başyapıtına ev sahipliği yapıyor. Sanat meraklıları, bu zamansız eserlerde tasvir edilen yoğun duygular ve canlı gerçekçilik karşısında kendilerini büyülenmiş bulacaklar.

Grand Master’s Palace

Görkemli bir yapı olan Grand Master’s Palace – Büyük Üstat Sarayı, Valetta’nın mimari zenginliğini daha da sergiliyor. Başlangıçta St. John Tarikatı’nın Büyük Üstadı’nın koltuğu olan bu saray, Maniyerist ve Barok unsurların uyumlu bir karışımına sahiptir. Günümüzde şehrin tarihi mirasını koruyarak Malta Devlet Başkanı’nın resmi ikametgahı olarak hizmet vermektedir.

Sarayın içindeki Büyük Cephanelik, farklı çağlara ait geniş bir silah, zırh ve eser koleksiyonu sergiliyor. Tarih meraklıları, askeri teknolojinin ve işçiliğin sergilenen evrimini takdir edeceklerdir.

Upper Barrakka Gardens

Şehrin en yüksek noktasında yer alan Upper Barrakka Gardens, Büyük Liman ve Üç Şehrin (3 cites) panoramik manzarasını sunmakta. Başlangıçta St. John Şövalyeleri için özel bir bahçe olan Upper Barrakka Gardens, artık bir kamusal alan olarak hizmet vermekte, şehrin tarihi mirasını korurken, ziyaretçilere huzurlu bir sığınak sunmaktadır.

Marsamxett Harbour

Valletta ve Sliema arasında yer alan doğal bir liman olan Marsamxett Limanı, keyifli bir yürüyüş için pitoresk bir ortam sunmaktadır. Sahil kenarındaki kafe ve restoranlar manzaranın tadını çıkarmak için mükemmel noktalar sunuyor. Liman, Malta’nın denizcilik tarihinde de çok önemli bir rol oynamıştır.

Fort St. Elmo

Sciberras Yarımadası’nın ucunda yer alan St. Elmo Kalesi, yüzyıllar boyunca Büyük Liman’ın girişini korumuştur. Stratejik konumundan dolayı, tarihi çatışmalarda çok önemli bir rol oynamıştır. Bugün kale, Malta’nın savaş zamanı deneyimlerini anlatan sergilerin yer aldığı Ulusal Savaş Müzesi’ne ev sahipliği yapıyor. Müze, Malta halkının II. Dünya Savaşı sırasındaki yaşadıklarına dair bilgiler sunuyor.

Yazıda kullanılan fotoğraf ve videolar;

Photo by joseph buhagiar, Zoltan Tasi on Unsplash, Wikipedia (link)

Video by Polina Kovaleva

Sıkça Sorulan Sorular

Malta’nın başkenti neresidir?2023-12-18T18:06:36+03:00

Malta’nın başkenti Valetta’dır. (Valletta) Şehir 1565 yılında Osmanlı ordusu tarafından kuşatılmış ve bu kuşatmalarda Grand Master Jean Parisot de la Valette komutasında savunulmuştur. Yüzyıllardır yenilmeyen Osmanlı ordusuna karşı kazanılan bu başarı sayesinde Malta’ya bir çok maddi yardım yapılmış ve Grand Master, Malta’nın tam ortasında stratejik önemi olan bu limana bir şehir kurulması emrini vermiştir. Şehre ise Grand Master’ın ismi olan Valetta denmiştir.

Valetta hangi ülkenin başkentidir?2023-12-18T18:10:04+03:00

Valetta, Akdenizin ortasında, Avrupa’nın ve İtalya’nın güneyinde yer alan bir ada ülkesi olan Malta’nın başkentidir. Valetta, kelimesi çoğunlukla bulmacalarda ve neredeyse nüfusundan çok gemiye bağlama limanı olarak sertifika verdiği için gemilerin bağlı olduğu liman isimlerinde geçer.

Leave A Comment

Yeni İçerikleri Kaçırmamak İçin Bültenimize Kayıt Olun

Kampanya ve yeni makaleler için sizi bilgilendireceğiz.

Üye olarak Gizlilik Politikamızı ve KVKK Aydınlatma Metnini kabul etmiş sayılırsınız.

Go to Top